Teoria
Tryb rozkazujący w język hiszpańskim (el Imperativo) charakteryzuje się tym, że całkiem inne formy będą przy rozkazach, aby coś zrobić (el Imperativo afirmativo), a inne przy zakazywaniu (el Imperativo negativo). Dlatego podzieliłam ten materiał na dwie części. W pierwszej nauczymy się rozkazywać “na tak”.
Czasowniki regularne
| hablar | beber | vivir | |
|---|---|---|---|
| tú | habla | bebe | vive |
| usted | hable | beba | viva |
| nosotros | hablemos | bebamos | vivamos |
| vosotros | hablad | bebed | vivid |
| ustedes | hablen | beban | vivan |
Czasowniki nieregularne
Są dwie grupy czasowników nieregularnych. Pierwsza z nich to zamiany (o:ue, e:ie, itd.), które znamy już z czasu teraźniejszego. Trzeba tylko tutaj uważać, bo jak w czasie teraźniejszym zamiana ta nie dotyczyła osób my i wy (nosotros i vosotros), to w trybie rozkazującym panują nieco inne zasady. Bardziej przypominają nam one odmianę czasowników nieregularnych z trybu Subjuntivo. Zwróć uwagę jak odmienił się np. czasownik dormir.
| empezar | dormir | jugar | |
|---|---|---|---|
| tú | empieza | duerme | juega |
| usted | empiece | duerma | juegue |
| nosotros | empecemos | durmamos | jugemos |
| vosotros | empezad | dormid | jugad |
| ustedes | empiecen | duerman | juegen |
Dokładnie! To nie jest błąd. W osobie my mamy formę durmamos. Podobnie zachowają się czasowniki takie jak: morir, sentir, pedir, preferir, reír.
Druga grupa czasowników nieregularnych w trybie rozkazującym w języku hiszpańskim charakteryzuje się tym, że jest całkowicie nieregularna. Jeżeli poznałeś już odmianę Subjuntivo, to zauważysz pewną analogię.
| ser | tener | hacer | poner | salir | ir | venir | decir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| sé | ten | haz | pon | sal | ve | ven | di |
| sea | tenga | haga | ponga | salga | vaya | venga | diga |
| seamos | tengamos | hagamos | pongamos | salgamos | vayamos | vengamos | digamos |
| sed | tened | haced | poned | salid | id | venid | decid |
| sean | tengan | hagan | pongan | salgan | vayan | vengan | digan |
Czasowniki zwrotne
Przy czasownikach zwrotnych (czyli takich, które mają końcówkę se) musimy pamiętać, aby zaimek (me, te, se,…) dołączyć na koniec czasownika. Co więcej, znikną nam dwie literki, jedna w osobie nosotros (znika nam ostatnia litera czasownika s), oraz w osobie vosotros (znika nam ostatnia litera czasownika d). Zwróć uwagę jak to wygląda w poniższej tabelce.
| bañarse | sentarse | tumbarse |
|---|---|---|
| báñate | siéntate | túmbate |
| báñese | siéntese | túmbese |
| bañémonos | sentémonos | tumbémonos |
| bañaos | sentaos | tumbaos |
| báñense | siéntense | túmbense |
Dopełnienia i inne zaimki
Skoro zaimki zwrotne dołączamy do tyłu czasownika w trybie rozkazującym, to to samo musimy zrobić z innymi zaimkami. Chodzi tutaj o dopełnienie bliższe i dalsze, czyli o zaimki typu me, te, le, lo, la, itd.
Powiemy:
- Daj mi to.
- Dámelo.
- Zrób im to.
- Házselo.
- Poleć mu to.
- Recomiéndaselo.
Czyli, najpierw dołączamy zaimki komu? czemu? (dopełnienie dalsze, odpowiednik naszego celownika) , a potem kogo?, co? (dopełnienie bliższe, odpowiednik naszego biernika).
